LẠM BÀN VỀ VĂN HỌC HỘI NHẬP

 

LẠM BÀN VỀ VĂN HỌC HỘI NHẬP

Hoàng Dư 

          Trên báo Thanh Niên số ra ngày 11/2/2003 có đăng bài “Văn học Việc Nam làm sao góp mặt với người?” phản ánh cuộc trao đổi giữa các nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, nhà văn Hồ Anh Thái và dịch giả Đoàn Tử Huyeesn. Nhân gặp nhà thơ Hải Như từ TP.HCM ra tôi đặt câu hỏi với nhà thơ về một vấn đề văn học “nóng” lúc này vì tôi muốn biết ý kiến riêng của ông. Xin lược ghi lại ý kiến của nhà thơ Hải Như khá độc đáo. Nhà thơ Hải Như đã thẳng thắn bày tỏ ý kiến riêng của mình dưới đây:

          Theo tôi về kinh tế thì Vieejt Nam đúng cần đặt vấn đề hội nhập với thế giới, còn vấn đề văn học tôi nghĩ không cần đặt vấn đề hội nhập.

          Văn học đích thực tự thân nó đã mang tính hội nhập. Cũng như với chính trị thì cần định hướng nhưng văn học thì không. Bởi từ khi có văn học thì văn học đã mang tính định hướng rồi: chủ nghĩa nhân văn. Nói theo một nghĩa phổ biến, văn học là nhân học. Tôi nhớ trong sổ tay tôi có ghi một câu thơ cho chính mình: “Dưới vòm trời này đâu cũng một trái ti người”.

          Đề tài của nhà thơ, nhà văn phải là đề tài có tính nhân loại, cái mà nhân loại quan tâm. Con người thuộc mọi dân tộc, mọi mầu da, mọi thời đại đều yêu cái đẹp, cái thật và ghét cái xấu, cái ác – đều hướng về chân-thiện-mỹ. Chức năng của văn học là làm thức tỉnh con người trở lại “chân thân”. Đối tượng của văn học là con người, không phân biệt đức vua với lê dân. Đức vua cũng cần được nhà thơ, nhà văn thức tỉnh như một người cùng dân.

          Bài thơ tình của Flix Arvers – nhà thơ Pháp, trở thành bài thơ tình của tuổi trẻ nhiều dân tộc và nhiều thời đại. Khi tác giả bài “Sonnet d’Arvers” rung động viết ra bài thơ chắc ông không đặt ra với mình yêu cầu phải “hội nhập”. Nhưng tự bài thơ của ông đã vượt biên giới nước Pháp tới các bạn trẻ thế giới. Bài thơ trên từ trước năm 1945 đã được nhà văn Khái Hưng trong Tự Lực Văn Đoàn dịch ra tiếng Việt. Nhiều nam thanh nữ tú trong giới học sinh nước ta ngày ấy đều thuộc long:

“Lòng ta chôn một khối tình

Tình trong giây lát mà thành thiên thu”

          Như bạn đã biết, vừa rồi ở Mỹ, thơ Hồ Xuân Hương đã được giới thiệu với bạn đọc Hoa Kỳ. Dịch giả là một nhà thơ có tiếng ở Mỹ – giáo sư đại học quốc lập Bắc Carolina John Balaban. Ông đã bỏ ra hàng chục năm sang Việt Nam – nửa trước phía Nam từ thời nhân dân ta tiến hành chống đế quốc Mỹ, đi sâu tìm hiểu văn học cổ dân tộc ta. Và ông đã phát hiện ra nữ sĩ Hồ Xuân Hương “có một không hai” trong vòm trời thơ nhân loại. Giáo sư nhà thơ dịch giả John Balaban đã say sưa bỏ ra nhiều năm khảo sát và chuyển ngữ những bài thơ Hồ Xuân Hương. Theo nhà báo Hàm Châu, trong chuyến được mời sang Mỹ dự một hội thảo năm 2001đã chứng kiến, chỉ trong vòng tám tháng từ tháng 10/2000 đến tháng 6/2001, 20 nghìn bản Spring Essence the Poemy of Ho Xuan Huong đã bán hết veo khiến nhiều nhà thơ Mỹ sửng sốt – thậm chí cả “ghen tị”.

          Bà chúa thơ nôm Việt nam Hồ xuân Hương khi sang tác cách đây hai thế kỉ chắc không đặt vấn đề “hội nhập” như một số nhà văn hôm nay. Tôi lấy làm ngạc nhiên khi thấy không ít cây viết chúng ta chưa tạo cho mình độc giả. Sách in ra thì đều đều nhưng độc giả thì chưa tạo ra được. Chúng ta cần thẳng thắn nhận ra có nhiều nhà văn mang thẻ hội viên nhà văn Việt Nam nhưng chưa có độc giả trong nước nay lại viển vông mơ có độc giả nước ngoài. Phải chăng những tác phẩm chưa hay của nhà văn nhà thơ Việt nam đương đại, theo tôi có lẽ là viết chưa “nhân bản”, chưa “đụng” đến “thân phận con người”, để người đọc ở mọi dân tộc khác nhau liên tưởng được ”bắt gặp chính mình”.

(Hà nôi 15/4/2003)

Hoàng Dư lược ghi (Nhân Dân số 33/2003)      

—————-

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: