ĐẠO LÀM THẦY

ĐẠO LÀM THẦY

Trên đời này, từ xưa đến nay và chắc là cả lâu dài sau này, có hai nghề được thiên hạ rất tôn trọng: đó là nghề thầy giáo và  nghề thầy thuốc. Coi trọng vì đối tượng của hai nghề này là con người, cả về thể chất lẫn tinh thần!

 Xưa, khi các cụ nói: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, chắc là  ở thời điểm ấy, sự nỗ lực truyền thụ kiến thức cho trò, của người thầy là lớn lao lắm. Dạy một  chữ cũng dạy hết lòng, dạy nửa chữ cũng dạy hết tâm sức – hình ảnh đồng tiền không chen vào đây! Chữ  sư  gắn chặt với chữ  đạo – tôn sư trọng đạo chính vì lẽ ấy!

Ngày nay, bên cạnh đại đa số thầy ra thầy thì cũng có khá nhiều thầy chưa thật… ra thầy! Thầy mà cũng chạy sô hết lò luyện thi này, sang lò luyện thi kia giống như các nàng ca sĩ chạy sô từ quán bar X đến quán bar Y! Không chỉ thế, ca sĩ có đầu nậu của ca sĩ, thì thầy giáo cũng có đầu nậu của thầy giáo! Ca sĩ đua nhau tiếp thị, lăng xê, thì gia sư cũng dán quảng cáo khắp nơi!

Cũng có người lý giải: “Xin đừng thần thành hóa người thầy! Thầy gì thì cũng phải sống, phải nuôi con nuôi cháu! Cơm áo không đùa với giáo sư!“. Nói thế, nghe qua thấy đúng quá. Nhưng ngẫm kĩ, điều đó đúng là đúng với người thường, nghề thường; không đúng với người mô phạm, nghề sư phạm, người thầy! Đó chính là sự khác biệt cơ bản giữa đạo và đời vậy! Một khi ai đó đã dấn thân vào nghề dạy học, thì trước tiên phải dám chấp nhận cái Đạo làm thầy cao cả. Không dám chấp nhận,  xin không chọn nghề sư phạm! Cũng có thể ví von hơi khập khiễng như thế này: Đã thích ăn thịt chó thì đừng đi tu.

Nếu như thầy giáo gắn với chữ  Đạo,  thì chữ Lương  được xã hội dành riêng cho thầy thuốc – và chỉ thầy thuốc mà thôi: Lương y! Cùng với chữ Lương là hai chữ “Từ mẫu – mẹ hiền”. Cha ông ta hẳn đã cân nhắc lắm khi dùng hai chữ “Từ mẫu”,  mặc dù người làm nghề y không chỉ có nữ giới?

Giống như thầy giáo, thầy thuốc cũng có rất, rất nhiều gương sáng trong đạo đức nghề nghiệp, được xã hội thừa nhận, kính yêu! Nhưng đáng buồn, bên cạnh đó, lại tồn tại không ít những con sâu làm rầu cả nồi canh y tế! Chuyện tiêu cực trong giới y, bác sĩ đã trở thành chuyện hàng ngày, báo chí đã nêu cụ thể, thiết tưởng không cần nhắc lại. Điều muốn nói là, đừng mượn cớ kinh tế thị trường để biến mọi cái trên đời thành hàng hóa hết, nhất là trước tính mạng con người!

Khi tôi viết đến đây, có bạn hỏi: “Anh nói nghe hay lắm! Nhưng  nếu đặt địa vị làm giáo viên, thầy thuốc với mức lương không đủ lo cho đời sống gia đình thì liệu anh có thể vui vẻ phát huy hết sức mình trong công việc được không?”. Về điểm này, xin được giãi bày: Tôi quả không phải là nhà giáo, bác sĩ. Tôi vốn là một nhà quản lý doanh nghiệp, một doanh nghiệp nhà nước một thời cũng thuộc loại nổi tiếng ở tỉnh tôi, nhưng lương của tôi còn thua lương bạn tôi, một giáo viên cấp ba! Khi nói thế, tôi không có ý so sánh lương giữa các ngành nghề trong xã hội hiện tại, mà chỉ muốn nói: Lương ở nước ta đúng là chưa hợp lý, nhưng là sự chưa hợp lý chung, chứ không riêng ngành giáo dục hoặc ngành y! Lương cần phải cải cách một cách thật sự nghiêm túc, phải làm cho người “làm công ăn lương được sống chính bằng đồng lương làm ăn chân chính”. Nhưng lương và lương tâm là hai lĩnh vực không thể, không nên đồng nhất! Vậy thì cái cớ lương ít thì dạy ít, lương thế nào làm việc thế ấy, có thể đúng ở một nghề, một môi trường công việc nào đó, còn với những nghề, những công việc cần nhiều, rất nhiều lương tâm như hai nghề này, thì nói như thế, hoàn toàn không thể chấp nhận được! Nói như thế chính là đã xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự đáng kính của người thầy!

Trong hoàn cảnh nào cũng cần chăm lo gìn giữ bằng được “Đạo làm thầy”! Điều này đương nhiên không chỉ phụ thuộc vào người thầy, mà còn là trách nhiệm của xã hội, trong đó có phần cơ chế, chính sách!

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: